Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tego gruczołu. Niestety, pierwsze objawy choroby są zwykle ignorowane, co prowadzi do jej stopniowego postępu. Jakie symptomy powinny skłonić do jak najszybszej konsultacji lekarskiej? 

Dlaczego choroba Hashimoto jest trudna do zdiagnozowania?

Objawy choroby Hashimoto rozwijają się powoli, na przestrzeni lat. Są niespecyficzne, dlatego dolegliwości często są przypisywane nie chorobie, a zwykłemu zmęczeniu, przepracowaniu, upływowi czasu. Do tego procedury w ramach NFZ – dostępność badania TSH na zlecenie lekarza rodzinnego, a dalszej diagnostyki jedynie w ramach leczenia specjalistycznego u lekarza endokrynologa (o trudnym dostępie dla pacjenta z powodu długich terminów oczekiwań na wizytę), możliwość wykonania niektórych badań tylko w ramach prywatnej opieki zdrowotnej – nie ułatwiają diagnostyki choroby Hashimoto w Polsce.

Tymczasem przewlekłe zapalenie stopniowo niszczy tarczycę – gruczoł produkuje coraz mniej hormonów, a to już wiąże się z bardzo uciążliwymi objawami.

Tak jak w przypadku wielu innych schorzeń, nie u wszystkich osób przebieg wygląda identycznie. Są pacjenci, u których pojawiają się gwałtowne ataki choroby, które wręcz zwalają z nóg. U większości jednak Hashimoto atakuje z ukrycia.

Podobnie jest z kwestią rozmiaru tarczycy – na początku choroby u niektórych gruczoł powiększa się (powstaje tzw. wole tarczycowe), ale nie u wszystkich. W trakcie dalszego rozwoju choroby tarczyca staje się coraz mniejsza i mogą pojawić się na niej guzki.

Niedoczynność tarczycy – objawy

Należy także pamiętać, że obraz kliniczny niedoczynności tarczycy może być zróżnicowany w zależności od przyczyny niedoborów hormonalnych oraz innych uwarunkowań zdrowotnych.

W jawnej postaci niedoczynności tarczycy u osób dorosłych mogą pojawić się takie objawy jak:

• przewlekłe uczucie zmęczenia
• ospałość w ciągu dnia
• często występujące uczucie zimna, niezwiązane z temperaturą otoczenia
• zaburzenia pamięci i trudności z koncentracją
• zaburzenia lękowe
• spowolnienie perystaltyki jelit- niestrawność, zatwardzenia
• wzrost masy ciała
• zachrypnięty głos
• spowolnienie akcji serca (tętna)
• suchość i bladość skóry
• wypadanie włosów, zwiększona łamliwość włosów
• obrzęki kończyn, obrzęki twarzy i dłoni
• bóle mięśniowo-stawowe
• obniżona sprawność seksualna, spadek libido
• problemy z płodnością
• u kobiet – zaburzenia cyklu miesiączkowego, skrócenie cyklu miesiączkowego oraz obfite krwawienia

Dodatkowo do zaburzeń funkcji tarczycy może także dochodzić z innych przyczyn, jak np. powikłania leczenia określonymi grupami leków, działanie promieniowania jonizującego na tarczycę lub też w przebiegu niektórych guzów mózgu, których rozwój skutkuje zaburzoną pracą przysadki oraz niższym wydzielaniem hormonu stymulującego tarczycę.

Niedoczynność tarczycy – badania

Podstawowymi badaniami w przebiegu niedoczynności tarczycy są oznaczenia stężeń hormonów tarczycy. Najpierw wykonuje się oznaczenie stężenia TSH, czyli tyreotropiny produkowanej przez przysadkę, która wpływa stymulująco na funkcjonowanie tarczycy. Podwyższony wynik TSH może świadczyć o niedostatecznie intensywnej pracy tarczycy, skutkuje (w ramach sprzężenia zwrotnego ujemnego) wzrostem hormonu pobudzającego produkcję T3 i T4. W celu potwierdzenia diagnozy zazwyczaj zlecane są wówczas testy diagnostyczne – badanie fT3, fT4.
W przypadku podejrzenia choroby Hashimoto często zlecane jest badanie wykrywania pod kątem obecności we krwi chorego autoprzeciwciał anty-TPO oraz anty-TG.

Jaka dieta?

Podstawowe leczenie niedoczynności tarczycy opiera się na wdrożeniu skutecznej farmakoterapii, która umożliwi wyrównanie poziomów hormonów tarczycowych we krwi pacjenta.
Dodatkowo właściwie dobrana dieta może mieć pozytywne skutki dla samopoczucia pacjenta oraz wpłynąć korzystnie na spadek nasilenia objawów.

Sprawdź moją propozycję diety przeciwzapalnej idealnej dla osób z niedoczynnością tarczycy i Hashimoto!

W przypadku niedoczynności tarczycy należy pamiętać, aby zapewniać organizmowi niezbędne ilości jodu do produkcji hormonów- T3 i T4. Duże ilości jodu znajdują się w pokarmach takich jak np. ryby morskie lub też owoce morza. Dodatkowo warto nie zapominać o dostarczaniu innych pierwiastków, które także wspomagają prawidłową pracę tarczycy. Jednym z nich jest żelazo, którego duże ilości znajdują się w mięsie oraz warzywach takich jak groszek, szpinak lub buraki.

Selen jest pierwiastkiem, który bierze udział w procesach przemian hormonów tarczycy w komórkach docelowych, dlatego także należy pamiętać o tym, żeby w swojej diecie uwzględnić produkty bogate w ten pierwiastek, jak np. orzechy, grzyby i pełnoziarniste produkty zbożowe.

W związku z określonymi objawami niedoczynności tarczycy, jak np. zaburzenia masy ciała lub przewlekłe zaparcia warto skonsultować się ze specjalistą w celu ustalenia diety, która pozwoli na wyeliminowanie nieprzyjemnych symptomów. Przydatne może być także dbanie o właściwe nawodnienie organizmu (6-8 szklanek płynów na dobę) oraz wysoką podaż błonnika.