Choroba Hashimoto jest chorobą autoimmunologiczną tarczycy, w której układ odpornościowy przeciwstawia się własnym tkankom. Główne leczenie obejmuje podawanie hormonów tarczycy, ale można je wspomóc stosowaniem różnych suplementów. A zatem jakie suplementy przy chorobie Hashimoto należy stosować?

SELEN

Selen określany jest mianem kluczowego mikroelementu dla funkcjonowania tarczycy. Związane jest to z jego wielokierunkowym działaniem – począwszy od antyoksydacyjnego, poprzez przeciwzapalne, aż na stymulacji aktywnej produkcji hormonów tarczycy kończąc. Ponadto, tarczyca jest narządem o największym stężeniu selenu – cechuje się najwyższą zawartością tego pierwiastka na gram swojej tkanki. Selen w połączeniu z białkami tworzy związki o działalności przeciwutleniającej. Wyniki badan naukowych wykazują, że suplementacja selenu u osób z niedoczynnością tarczycy przyczynia się do normalizacji jej funkcji. Ponadto, u osób z chorobą Hashimoto przyjmujących selen, zmniejsza się poziom autoprzeciwciał anty-TPO (przeciwko peroksydazie tarczycowej), oraz wskaźniki stanu zapalnego. W niektórych przypadkach 3-miesięczna suplementacja tym pierwiastkiem zmniejszała o połowę poziom przeciwciał anty-tarczycowych.

CYNK

Cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wykazuje działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Stanowi istotny element w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów oraz odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego. Z całą pewnością grupą osób, która powinna w sposób szczególny zwrócić swoją uwagę na odpowiednie spożycie cynku z dietą są osoby cierpiące z powodu rozmaitych chorób o podłożu autoimmunologicznym (np. choroba Hashimoto, celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste choroby zapalne jelit, cukrzyca typu I, łuszczyca, stwardnienie rozsiane). Wynika to z faktu, iż cynk wywiera istotny wpływ na regulację funkcjonowania układu immunologicznego. Obniżony poziom tego pierwiastka w organizmie uniemożliwia konwersję hormonu T4 do T3. Jest on także niezbędny do produkcji TSH, dlatego też osoby u których TSH wytwarzane jest stale (z niedoczynnością tarczycy) są znacznie bardziej narażone na jego niedobory. Dodatkowym skutkiem niewystarczającej ilości cynku w organizmie może być spowolnienie tempa metabolizmu hormonów.

WITAMINA D3

Witamina D kojarzona jest przede wszystkim ze swojego dobroczynnego wpływu na tkankę kostną (utrzymywanie jej odpowiedniej mineralizacji). Badania wykazują jednak, że zakres jej właściwości Może być dużo szerszy. Najprawdopodobniej niedobory witaminy D sprzyjają powstawaniu nowotworów, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz zaburzeniom metabolicznym, w tym insulinooporności i otyłości. Witamina D może też wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz zmniejszenie stanów zapalnych. Coraz częściej pojawiają się również doniesienia podkreślające jej znaczenie w kontekście prawidłowego funkcjonowania tarczycy w chorobie Hashimoto. Zaobserwowano, że stężenie witaminy D we krwi osób cierpiących na tę chorobę oraz inne choroby autoimmunologiczne, jest znacznie niższe aniżeli w przypadku osób zdrowych i powiązane z ilością przeciwciał. Ponadto badania prowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że suplementacja witaminą D zapobiega rozwojowi chorób autoimmunologicznych. Dodatkowo niedobór witaminy D u osób z chorobą Hashimoto może być przyczyną zaburzonej jelitowej absorpcji wapnia, zatem dieta powinna obfitować w te składniki lub warto rozważyć jej dodatkową suplementację.

KWASY OMEGA-3

Ze względu na swoje szeroko udokumentowane działanie przeciwzapalne kluczowe jest włączenie do diety oraz suplementowanie kwasów tłuszczowych omega-3. Niedobory tych tłuszczów w diecie dotyczą aż 96% kobiet z rozpoznanym autoimmunologicznym zapalaniem tarczycy. Wykazano, że dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3 oraz ich suplementacja wpływa na ograniczenie dolegliwości towarzyszących chorobie Hashimoto (cukrzyca typu II, otyłość czy nadwaga), a także może łagodzić już istniejące objawy wywołane przewlekłym stanem zapalnym. Liczne badania z wykorzystaniem tych tłuszczów pokazały, że wpływają one korzystnie na:

– zmniejszenie epizodów zaburzeń nastroju, stanów depresyjnych,

– redukcję przewlekłego uczucia zmęczenia i nadmiernej senności,

– stabilizację zaburzeń gospodarki lipidowej,

– oprawę kondycji włosów i stanu skóry.

Ze względu na szerokie spektrum działania wspomnianych związków, zaleca się ich wprowadzenie do codziennej diety w ilości co najmniej 500 mg. Warto dodać, że zwiększone spożycie kwasów omega-3 wymaga wprowadzenia do diety dodatkowej ilości witaminy E (w celu uniknięcia reakcji wolnorodnikowych).

ŻELAZO

Żelazo jest kolejnym, ważnym elementem w diecie osób z niedoczynnością tarczycy i chorobą Hashimoto. Wykazano, że długotrwały brak odpowiedniej jakości i ilości spożytego żelaza z dietą wpływa niekorzystnie na metabolizm tarczycy – obserwuje się zmniejszoną konwersję T4 do T3 oraz zwiększone wydzielanie TSH. Co istotne, peroksydaza tarczycowa, która jest odpowiedzialna za produkcję hormonów gruczołu tarczowego, należy do enzymów hemowych, a zatem zawierających w swoim składzie żelazo. Ze względu na autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka, które upośledza wchłanianie żelaza, niedobór tego pierwiastka jest zjawiskiem zwykle współtowarzyszącym chorobie Hashimoto. Jak wskazują dane literaturowe, nawet 60% osób chorych na niedoczynność tarczycy może cierpieć z powodu niedokrwistości, dlatego rekomenduje się zwiększenie podaży przyswajalnych form żelaza wraz z dietą i odpowiednią suplementacją.

ANTYOKSYDANTY

Ze względu na przewlekły stan zapalny, dieta osób z chorobą Hashimoto powinna pokrywać zapotrzebowanie na witaminy antyoksydacyjne – C i E. Wykazują one bardzo silne działanie przeciwdziałające wolnym rodnikom i łagodzą stres oksydacyjny, będący czynnikiem niszczącym komórki tarczycy. Wyniki badań wykazały również, że suplementacja 500 mg witaminy C wraz z hormonem tarczycy – lewotyroksyną istotnie poprawiała wchłanianie tego hormonu. Witamina E wspomaga działanie selenu poprzez funkcje antyutleniającą. Podobnie witamina C, która wspiera wchłanianie żelaza i jest jednym z najważniejszych antyoksydantów znajdujących się w plazmie krwi. Warto zwrócić uwagę, że dodatkowo na zubożenie w witaminę C i E mogą mieć wpływ leki antykoncepcyjne.

WITAMINA B12

Badania dotyczące związku między dysfunkcją tarczycy a poziomem witaminy B12 wykazały, że 7–12% pacjentów z Hashimoto cierpi na niedokrwistość z niedoboru witaminy B12.

Witamina B12 przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Przy jej niedoborach występuje zmęczenie, depresja, problemy ze wzrokiem oraz zaburzenia ze strony układu nerwowego. Dlatego istotne jest okresowe monitorowanie jej stężenie w organizmie. Formą, która jest rynkowo uznana za najlepszą (o największej biodostępności dla organizmu) jest metylowana forma witaminy B12. Ma to niezwykle istotne znaczenie w kontekście mutacji genu MTHFR.

Na co zwrócić uwagę przy planowaniu suplementacji?

– Podstawową zasadą jest: „nie wszystko razem” czyli nie należy łączyć wszystkich składników w sposób przypadkowy lub w ramach jednego suplementu multiwitaminowego.

Należy wiedzieć, iż pomiędzy poszczególnymi witaminami i minerałami występują często skomplikowane, wzajemne interakcje, które mają istotny wpływ na ich przyswajanie przez organizm. Mogą to być synergie (oddziaływania pozytywne, zwiększające wzajemną aktywność) lub antagonizmy (oddziaływania negatywne, ograniczające swoje wchłanianie i działanie). Niekiedy kluczowa jest również pora dnia, w jakiej przyjmowany jest dany składnik.

Dlatego błędem jest przyjmowanie witamin i minerałów w jednej porcji – „na raz”. Może to istotnie wpływać na ograniczenie skuteczności suplementacji.

Podsumowanie

W przypadku choroby Hashimoto i niedoczynności tarczycy bardzo ważną kwestią jest regularne badanie poziomów witamin i minerałów. Analizy takie są w ofercie większości laboratoriów zajmujących się badaniami analitycznymi. Przy planowaniu suplementacji badania należy wykonać przed jej rozpoczęciem a następnie powtarzać co kilka miesięcy. Na ich podstawie możliwe jest korygowanie planu suplementacji i jej monitorowanie.

Zrozumienie żywienia i jego roli w zdrowieniu jest bardzo ważną częścią opieki zdrowotnej. Terapia żywieniowa u osób z niedoczynnością tarczycy i Hashimoto w powinna być ukierunkowana w dużej mierze na rozpoznawaniu i korygowaniu niedoborów żywieniowych. Dlatego też dobór odpowiednich preparatów jest sprawą kluczową i powinien opierać na wiedzy i dogłębnej analizie.

Chcesz skorzystać z mojego planu dietetycznego i zaobserwować poprawę już po 4 tygodniach?

Klinij tu! 🙂