Jelita i Mikrobiota – co to jest i jak działa? część 1


Co to jest mikrobiota jelitowa?
Mikrobiota jelitowa to zbiór różnych mikroorganizmów, takich jak bakterie, grzyby i wirusy, które żyją w naszych jelitach. Choć są maleńkie, odgrywają ogromną rolę w naszym zdrowiu. Pomagają nam trawić jedzenie, produkują niektóre witaminy, wspierają nasz układ odpornościowy i chronią nas przed szkodliwymi drobnoustrojami.
Jak działa mikrobiota jelitowa?
Nasze jelita są różne w różnych częściach, dlatego mikrobiota jest najbardziej zróżnicowana w jelicie grubym, a najmniej w żołądku. Każdy z nas ma unikalną mikrobiotę, co oznacza, że skład bakterii w naszych jelitach różni się od innych osób.
Czym jest eubioza i dysbioza?
Kiedy nasza mikrobiota jest w równowadze, mówimy o eubiozie. To stan, w którym dobre bakterie przeważają i pomagają w trawieniu, wchłanianiu składników odżywczych oraz ochronie przed infekcjami. Dysbioza to stan, w którym ta równowaga zostaje zaburzona. Może to prowadzić do problemów trawiennych, osłabienia odporności, a nawet poważniejszych chorób.
Co wpływa na zdrowie jelit?
- Dieta: Zdrowa, bogata w błonnik dieta wspiera zdrową mikrobiotę. Owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty i fermentowane jedzenie są tu kluczowe.
- Leki: Antybiotyki mogą zaburzyć równowagę mikrobioty, dlatego warto je stosować z umiarem.
- Styl życia: Regularny ruch, odpowiednia ilość snu i unikanie stresu wspomagają zdrowie jelit.
- Środowisko: Czyste środowisko i zdrowe nawyki higieniczne również mają znaczenie.
Co może wywołać dysbiozę?
Dysbioza może być spowodowana przez:
- Złą dietę, ubogą w błonnik, a bogatą w przetworzoną żywność i cukry.
- Nadużywanie antybiotyków.
- Chroniczny stres.
- Infekcje jelitowe.
- Siedzący tryb życia.
Dysbioza jelitowa definiowana jest jako jakościowe i ilościowe zaburzenia w składzie mikrobioty, czyli mikroorganizmów zasiedlających jelita. Dysbiozę jelitową stwierdza się u osób z:
- chorobami cywilizacyjnymi (cukrzyca typu 2, otyłość, nadciśnienie),
- chorobami alergicznymi (atopowym zapaleniu skóry, alergiach pokarmowych i wziewnych),
- chorobami autoimmunizacyjnymi (Hashimoto, bielactwo, łuszczyca, stwardnienie rozsiane),
- zaburzeniach psychicznych i neurorozwojowych.
Nieleczona, długotrwała dysbioza jelitowa może przerodzić się również w przewlekłe schorzenia jelit takie jak: wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół jelita drażliwego, chorobę Leśniowskiego-Crohna, jak również inne choroby jelitowe, takie jak biegunki, zaparcia. Dysbioza jelitowa wiąże się także z nawracającymi infekcjami zarówno dróg oddechowych, jak i układu moczowo-płciowego. Jest to związane między innymi z tzw. obroną śluzówkową, za którą w ogromnej części odpowiedzialne są jelita i zasiedlająca je mikroflora.
Jak obecne wiadomo, mikrobiota jelitowa nie uczestniczy wyłącznie w procesach związanych z trawieniem i wchłanianiem substancji pokarmowych. Bakterie, które wchodzą w skład mikrobioty jelitowej, pełnią w organizmie wiele funkcji. Ich prawidłowa struktura ilościowa, jak również jakościowa wspiera homeostazę całego organizmu. Kształtują one w ten sposób odporność, metabolizm i syntezę wielu związków chemicznych.
Znaczenie mikrobioty jelitowej jest warunkowane przez rolę poszczególnych rodzajów bądź grup bakterii, które są zależne od prowadzonego przez nie metabolizmu. Niejednokrotnie funkcje poszczególnych grup bakterii uzupełniają się i są zależne od wspólnego występowania poszczególnych gatunków bakterii.
Znaki, że Twoje Jelita Źle Pracują
Twoje jelita odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia całego organizmu. Kiedy nie działają prawidłowo, może to prowadzić do różnych problemów. Oto niektóre znaki, że Twoje jelita mogą potrzebować wsparcia:
Problemy trawienne
- Wzdęcia: Częste wzdęcia mogą być oznaką, że Twoje jelita mają trudności z trawieniem jedzenia.
- Biegunki lub zaparcia: Regularne problemy z wypróżnianiem mogą wskazywać na nierównowagę w mikrobiocie jelitowej.
- Ból brzucha: Ciągłe lub powracające bóle brzucha mogą sugerować, że coś jest nie tak z Twoimi jelitami.
Zmiany w stolcu
- Nieprawidłowy wygląd stolca: Jeśli zauważysz zmiany w kolorze, konsystencji lub zapachu stolca, może to wskazywać na problemy jelitowe.
- Śluz w stolcu: Obecność śluzu może być oznaką stanu zapalnego w jelitach.
Zmęczenie i brak energii
- Chroniczne zmęczenie: Jeśli czujesz się ciągle zmęczony, może to być związane z problemami jelitowymi, które wpływają na wchłanianie składników odżywczych.
Problemy skórne
- Trądzik, wysypki, egzema: Skóra często odzwierciedla stan naszych jelit. Problemy skórne mogą wskazywać na dysbiozę lub inne zaburzenia jelitowe.
Problemy z wagą
- Nadmierna utrata lub przyrost wagi: Niewyjaśnione zmiany w wadze mogą być wynikiem problemów z trawieniem i wchłanianiem składników odżywczych.
Problemy immunologiczne
- Częste infekcje: Osłabiona odporność może wynikać z nieprawidłowo funkcjonujących jelit, które nie wspierają odpowiednio układu odpornościowego.
Problemy psychiczne
- Stres, lęk, depresja: Jelita i mózg są ze sobą ściśle powiązane. Problemy z jelitami mogą wpływać na nastrój i zdrowie psychiczne.
Nietolerancje pokarmowe
- Nietolerancje i alergie: Jeśli nagle zaczynasz mieć problemy z tolerancją na pewne pokarmy, może to być oznaką problemów jelitowych.
Nieprzyjemny zapach z ust
- Halitoza: Nieświeży oddech, pomimo dbania o higienę jamy ustnej, może wskazywać na problemy z jelitami.
Złe samopoczucie po jedzeniu
- Dyskomfort po jedzeniu: Jeśli często odczuwasz ciężkość, wzdęcia lub inne nieprzyjemne objawy po posiłkach, może to sugerować problemy trawienne.
W następnej części wyjaśnię Wam jak dbać o zdrowie jelit oraz jak je odżywić.
Magdalena Dzika
Książki i e-booki
Suplementy
Biżuteria/kamienie naturalne
Odżywki białkowe

